Podarki z Kadzidła

Michalina Deptuła, Robert Kozera, Dariusz Łukaszewski, Pracownia. Tryptyk kurpiowski. Pracownia na Pastwiskach, Cieszyn 2020.

Marianna Staśkiewicz, Dwaj Anieli do mnie przyśli. Urząd Gminy w Kadzidle. Kadzidlo 2020.

Bożena Mozyro, Alicja Dzisiewicz, Dariusz Łukaszewski, Miasto. Miestas. Pracownia na Pastwiskach, Cieszyn 2020.

Marcin Żerański, Michał Bogdański, Dariusz Łukaszewski, Gmina Kadzidło. W samym sercu Kurpiowszczyzny. Przewodnik turystyczny. Pracownia na Pastwiskach, Cieszyn-Kadzidło, 2020.

Wszystkie te dary zawdzięczam mojemu Honorowemu Wójtowi, panu Dariuszowi Łukaszewskiemu. Odnotowuję je ze znacznym opóźnieniem, bo przyszły na adres uniwersytecki, a tam się przez długie tygodnie nie bywało. Poziom autorski i szata wydawnicza wszystkich tych książek budzą uznanie i podziw. A bardzo mnie cieszy, że ich wydawca o pięknym mianie  (Pracownia na Pastwiskach) na ostatniej z nich (Przewodnik turystyczny) połączył Cieszyn z Kadzidłem. 

Winszuję i dziękuję.

 

Najpoważniej

Andrzej Romanowski, Anty-komunizm czyli upadek Polski. Publicystyka lat 1998-2019. TAiWPN Uniwersitas, Kraków 2019.

Upadek Polski następował od początku Trzeciej Rzeczypospolitej. Niezależnie od jej wyjątkowych, wręcz niewyobrażalnych sukcesów. Przyczyną był ideowy fundament tego państwa: solidarnościowy antykomunizm (faktycznie łże-antykomunizm), sprzężony z politycznym katolicyzmem (faktycznie łże-katolicyzmem). Rozumiane w ten sposób antykomunizm i katolicyzm paraliżowały odzyskane państwo od początku. Stawały się ważniejsze niż Polska.

To tylko wyimek ze stronniczki Od autora. Całość bardzo pobudzająca! Wywołana nią korespondencja z Andrzejem Romanowskim – w toku.

 

Włodzimierz Mich, W epoce mowy. Tom 1. Kultura. Wydawnictwa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Lublin 2020.

Byłem  recenzentem (nie bezkrytycznym) tej opasłej monografii kultury oralnej, jej technik, znaczeń, opozycji i  odniesień. Z uznaniem przyjmuję wydaną książkę i polecam wszystkim, którzy myślą fundamentalnie, a nie okazjonalnie, o kulturze ludzkiej jako takiej.

 

Retrospekcja

Małgorzata Czermińska, Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie, wyzwanie. Wydanie 2, zmienione. Universitas, Kraków 2020.

W naszej humanistyce rzecz klasyczna, a teraz odnowiona i przełożona na angielski. Winszuję i podziwiam. Dedykację zatajam.

Rafał Marszałek, Niedoczas, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2019.

A to z kolei debiut i to nie szachowy, lecz prozatorski.

I pomyśleć, że dzięki  tym dwóm podarkom wróciłem na pierwsze lata studiów… Przecież stamtąd wyszliśmy…

Z “Pogranicza”, z podzięką i zachętą!

Krzysztof Czyżewski, W stronę Xenopolis, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 2019.

Czy to summa twórcy i przywódcy sejneńskiego “Pogranicza”? Tak mi się wydaje i tak też napisałem autorowi, ale Krzysztof odpowiedział, że jeszcze nie. Czekając na nią polecam ten okazały, bogaty w sensy wolumin! 

Ivan Colovic, Śmierć Na Kosowym polu. Historia mitu kosowskiego. Przekład Zofia Dmitrijević, Agnieszka Łasek, Magdalena Petryńska, Małgorzata Wierzbicka, Pogranicze, Sejny 2019.

Jeśli to nie jest dzieło życia Ivana, a życzę mu jeszcze wielu, to jest to rzecz fundamentalna. Nie mamy, raczej na szczęście, mitu porównywalnego, bo grunwaldzki czy wiedeński tak konstytutywnej roli dla nowoczesnego nacjonalizmu polskiego nie pełnią, jak kosowski dla serbskiego. Interpretacja antropologiczna i krytyczna, której dokonuje Colović, jest w swojej konkretności historycznej niezrównana, a może też być wzorem dla innych podobnych odczytań. Na przykład mitu piastowskiego lub jagiellońskiego.   

 

Długi książkowe (cd)

Kazimierz Brakoniecki, Cudzoziemiec, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, Olsztyn 2019.

Właściwie to jest dziennik podróży po różnych cudzych ziemiach, w których autor znajduje się u siebie. I tej umiejętności można mu zazdrościć.

Marian Pilot, Kreteski, pomówienia i powieści, Oficyna KUBA, Warszawa 2020.

Tytuł lepiej niż podtytuł odpowiada tym utworkom, które raczej są powiestkami (jakby u nas powiedziano) niż powieściami. A do zapamiętania puenta poemy smrody:

Śmy

Wszyscy śmiertelni

Jednakowo śmierdzielni 

 

 

Długi książkowe

Zygmunt Wasilewski, Stefan Żeromski, Korespondencja wzajemna 1890-1925. Opracował Zdzisław Jerzy Adamczyk. Muzeum Narodowe w Kielcach, Kielce 2019.

Doskonałe opracowanie edytorskie, ważne źródła biograficzne. Przekazuję do naszej Biblioteki – dla większego pożytku.

Katarzyna Kościewicz, Preparowanie dziedzictwa. Pisma Kraszewskiego, Sienkiewicza, Żeromskiego i innych autorów pod cenzorskim nadzorem (1945-1955), Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2019.

Z podzięką spóźniony, usprawiedliwiam się przekazaniem do Biblioteki.

Nasz dom. 1919-2019. Pedagogiki społeczne,, miasto o dzieciństwo w praktyce Naszego Domu. Redakcja naukowa Marcin Gołąb, Zuzanna Sękowska, autorów wielu, głównie z kręgu Instytutu Kultury Polskiej UW. Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa 2019.

Nie będzie żadnej dorzecznej “wielkiej historii” bez należytych “małych historii” – podczytując tę książkę, przypominam sobie zaraz Jana Strzeleckiego. A ponieważ towarzyszy ona cyklowi działań społecznych i ma też nęcący kształt edytorski, więc tym bardziej się nią raduję.

Mój przewodnik

Krzysztof Lisowski, Niektóre miejsca na ziemi. Przewodnik wojażera. Kraków 2017. Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Kraków.

Książkę tą dostałem od Autora jeszcze przed tamtymi świętami i zaraz ją przeczytałem, o czym Krzysztofowi napisałem. On jest moim greckim przewodnikiem, gdyż o Grecji nie tylko wie wszystko, ale także wyczuwa ją opuszkami palców pukających w klawiaturę. Dlatego czytając najpierw wybierałem miejsca greckie (Bodrum, Hierapolis, Kos, Sparta, Pergamon, Paestum…), ale zaraz potem szły sąsiednie (Sycylia, Trapani, Rzym, Florencja…), ale z nimi łączyły  się Montenegro, Dubrownik, Słowenia i Praga, a z nią Kraków, Sandomierz i Sanok. Słowem – przeczytałem wszystko, z podziwem i zazdrością. Z podziwem – dla celnego i zwięzłego ujmowanie rzeczy znamiennych w miejscach bliskich.  Z zazdrością – bo w tych małych prozach odzywa się duch jego poezji.

Nieoczekiwane powinowactwa

Marcin Napiórkowski, Turbopatriotyzm. Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2019.

Cenię “gęste czytania” nowych zjawisk medialnych i obyczajowych, które Marcin przeprowadza, uważam jednak, że jego semiotyka/semiologia (sprecyzować trzeba) potrzebuje wyraźniejszych rygorów metodologicznych. Ale najważniejsza moja uwaga krytyczna jest następująca: zamiast podziału na turbopatriotyzm i softpatriotyzm, który zdaniem autora wyczerpuje współczesne możliwości, trzeba wydzielać uparcie różne modele polskiego patriotyzmu z ich rodowodami społecznymi i regionalnymi – na przykład: śląsko-górniczy jest różny od szlachecko-militarnego, wielkopolsko-zachodni od kresowo-wschodniego, galicyjski od pomorskiego itp., itd. Jeśli tego zróżnicowania nie dokonamy, będzie nas osaczał ze wszystkich stron jeden wzór, utwardzony lub zmiękczony (hard lub soft), ale zawsze ten sam, sarmacko-mesjaniczny, skupiony w kulcie “żołnierzy wyklętych”.

Bogumiła Mateja-Jaworska, Marta Zawodna-Stephan, Badania życia codziennego w Polsce. Rozmowy (nie) codzienne. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019.

Zycie codzienne (w) Archiwum. Pod redakcją Marty Zawodnej-Stephan. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019.

Gość w dom. Współczesne praktyki przyjmowania gości. Pod redakcją Bogumiły Matei-Jaworskiej i Marty Skowrońskiej. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019.

Trylogia ta została mi uprzejmie przesłana przez profesora Marka Krajewskiego z Instytutu Socjologii UAM, który kierował zespołem przygotowującym te prace, a zwłaszcza Archiwum Badań nad Życiem Codziennym, z którego każdy już może korzystać pod odpowiednim adresem sieciowym (www.archiwum.pl). Przydługo ona się u mnie przeleżała ( od połowy października zeszłego roku), ale nie jest tak łatwo zabrać się od razu za trylogię. Leżała jednak pod ręką i nierzadko do niej zaglądałem, natrafiając na różne smaczki (np. o gościnności w lubuskich okolicach, albo odniesienia do prac moich znakomitych kolegów)), a teraz systematycznie się z nią zapoznałem i zdecydowanie polecam, nie tylko socjologom, antropologom, ale i semiologom, więc i Marcinowi Napiórkowskiemu, co zresztą już uczyniłem. Pośrednio bowiem poucza nas ona o bogactwie form życia codziennego w Polsce, wykraczających poza opozycję turbo- i softpatriotyzmu.

Z zazdrością

Michał Głowiński, Papuga i ratlerek. Opowiadania i małe szkice. Wielka Litera, Warszawa 2019.

Pod tym intrygującym mianem, który rozwikłać może tylko ten, kto przeczyta opowiadanie tytułowe (s. 195-201), kryją się wspomnienia i powiastki autora, które czytam z ciekawością i zazdrością. Ciekawość bierze się stąd, że Michał Głowiński jest moim pierwszym uniwersyteckim nauczycielem, a jest tu wiele wspomnień z czasów jego studiów, które wzbogacają moją pamięć. Zazdrość zaś stąd, że te drobiazgi, szkicowane jakby od niechcenia, mają zawsze epicki oddech i odkrywają, często dramatyczne, znaczenia czasów i miejsc. Też bym tak chciał.

Zapóźnienie

Ze zdumieniem zauważam, że nie odnotowałem dotąd następującego utworu:

Ada Arendt, Archeologia zatroskania. Staropolskie kalendarze w działaniu. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2019.

A znam przecież tę książkę, rzec można, od podszewki, by czytywałem ją podczas powstawania i dyskutowałem o niej w naszych zespołach. A byłem też na obronie doktoratu, która była triumfalna. Dodam, że to właśnie Archeologia zatroskania była prezentowana podczas uroczystości wręczania Nagrody Klio, za serię wydawniczą Communicare. Może to wszystko razem usprawiedliwia moje zapóźnienie, które Autorka mi pewnie wybaczy.

Przy okazji, a bez znacznego opóźnienia, gratuluję też Pawłowi Rodakowi tego wydania:

Roger Chartier, Czy książki wywołują rewolucje? Szkice z historii książki, lektury i kultury piśmiennej. Redakcja  naukowa i posłowie Paweł Rodak. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2019. Seria Communicare, rzecz jasna.

« Previous PageNext Page »