Co mówi Brzozowski?

Kościołowi na przykład mówi on, żeby się  skupił na swojej ogólnoludzkiej misji religijnej, a rozstał z lokalnym „jezuityzmem czapki i papki”; ateistom, żeby nie wszczynali wojny religijnej, gdyż „światopogląd religijny” rozleciał się przed stu laty; narodowcom, że o jakości narodu nie stanowią szturmówki i mundurki, lecz bogactwo twórczości kulturalnej; ludowcom, że żyją w „Polsce przemienionych kołodziejów”, a nie w skansenie; prawicy, że nowoczesne społeczeństwa są ekonomicznie i kulturalnie podzielone, a nie plemiennie jednorodne; lewicy, że jej identycznością jest wszechstronna emancypacja wyzyskiwanych i wykluczonych, a nie gabinetowy klientyzm; liberałom, że prawdziwy rozwój cywilizacyjny gwarantuje właściwa „struktura duszy kulturalnej”, czyli postawa twórcza, a nie tępy ekonomizm; konserwatystom, że mają przetwarzać najlepsze tradycje, a nie powielać „Polskę  zdziecinniałą”.

A nam wszystkim, że Polska prawdziwie dojrzała i nowoczesna to jest Polska pracująca twórczo we wszystkich dziedzinach na najwyższym poziomie światowym.

W nauce przede wszystkim.

Młodzi idą. Z prof. Andrzejem Mencwelem rozmawia Jarosław Mikołajewski. „Gazeta Wyborcza”, 7-8 czerwca 2014 r., s. 12-14.

***

Wacław Forajter, Kolonizator skolonizowany. Przypadek Sygurda Wiśniowskiego. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2014.

Autorowi gratuluję i dziękuję, aby moich czytelników zachęcić, przytaczam samego siebie (z recenzji wydawniczej): Sygurd Wiśniowski (1841-1892) z rozmachem włóczył się po całym ówczesnym świecie, a pisał o tych włóczęgach obficie, więc (…) w jego twórczości skupiły się refleksy najważniejszej  problematyki tamtego, a po części i naszego czasu. Więc relacje „prymitywnych” i „cywilizowanych”, „białych” i „kolorowych”, „wschodnich” i „zachodnich”, „egzotycznych” i „europejskich” (…). Sygurd Wiśniowski był ponadto, a może przede wszystkim Polakiem – trochę mentalnie kolonizatorskim, a trochę skolonizowanym, trochę zachodnim i trochę wschodnim, więc te idee szczególnie się w nim załamywały, a spotykani ludzie w szczególny sposób się w nim przeglądali. Zaś cały ten splot spotkań, zderzeń, dylematów, problemów, uświadomień i zaciemnień przekonywająco reżyseruje Wacław Forajter”. 

***

Przed państwem Krzysztof Materna (dla przyjaciół Siostra Irena). Przygody z życia wzięte. Opracowanie redakcyjne Marta Szarejko. Wydawnictwo Znak, Kraków 2013.

Choć nigdy nie zwracałem się do Autora per Siostro Ireno, to nie tylko zostałem przez niego obdarowany, ale i uniesiony dedykacją. Dziękuję, a z chęcią przyznaję, że Autor pośród wielu swoich uznanych talentów, jest również zapoznanym portrecistą (przeczytajcie np. pisarskie wizerunki Magdy Umer, Jeremiego Przybory, Eryka Lipińskiego, Krystyny Jandy).

 

 

 

„Danas”

Popkultura nece potopiti evrointegracije. Antropolog Andzej Mencvel povodom knijge „Antropoloska imaginacije”. Razgovor vedila i prevela Ivana Dokić Saunderson. „Danas”, Beograd, 8 april 2014, s. 16.

Widmo lewicy krąży po Polsce…

- Jako naród przeszliśmy ze wsi do miasta, z  chałup do mieszkań, z zagród do zakładów, z parafii do stowarzyszeń, ze społeczności tradycyjnych do społeczeństwa nowoczesnego. W nim nie zaglądamy sobie do garnków i do łóżek, lecz indywidualnie odpowiadamy za własne wybory i zachowania. A jeżeli ktoś odpowiada sam za siebie, to bierze na siebie odpowiedzialność. I nie może być przez oszołomionych mataczy prowadzony do ciemnego kąta. (…) Nowoczesne zmiany społeczno-cywilizacyjne nie przekładają się na poglądy polityczne, ale nie poszerzają bazy dla ekstremizmów, zwłaszcza tradycjonalno-prawicowych. A czy będą siły polityczne zdolne uświadamiać, nadawać temu krystaliczną postać, to jest już inne pytanie. Które przed innymi powinni sobie zadawać ludzie lewicy. 

Widmo lewicy krąży po Polsce, ale to wciąż tylko widmo. Z prof. Andrzejem Mencwelem rozmawia Robert Walenciak. „Przegląd”, nr 17-18, 2014, s. 14-17.

***

Radoslav Dokić, Poljska teorija kulture. Foto Futura, Beograd 2006.

Z podziękowaniem dla pana Radoslava za książkę i perypatetyczny spacer po Kale Megdanie, a zwłaszcza zagajenie belgradzkiej dyskusji o Wyobraźni antropologicznej.

Branislava Stojanowić, Polonica u Srbiji. Bibliografija posebnich izdanja (1848-2013). Slavisticko drustvo Srbije, Beograd 2013.

Bardzo dziękuję za to informatorium i przekazuję do biblioteki polonistycznej.

Milojica M. Szutovicz, Politika zatoczenika (Politics of Captives). Filosofski fakultet, Kosovska Mitrovica 2013.

Angielskie streszczenie zapowiada książkę prawdziwie krytyczną i to z miasta prawie frontowego. Polecam uwadze wydawców.

***

W. J. T. Mitchell, Czego chcą obrazy? Pragnienia przedstawień, życie i miłości obrazów. Przełożył Łukasz Zaremba. Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2013.

Łukasz swoim darem zobowiązał mnie do czytania, a czytanie (podczytywanie), z kolei, zmieniło na korzyść mój stosunek do Mitchella. Co jeszcze umocniła lektura rozmowy z autorem Czego chcą obrazy? zapisana przez Magdę Szcześniak i Łukasza Zarembę („Konteksty”, nr 3, 2013, s. 3-9) oraz eseju Łukasza (Ikonoklaści i ikonofile, tamże s. 9-15).

***

Mirosław Pęczak, Subkultury w PRL. Opór, kreacja, imitacja. Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2013. Mirkowi dziękuję z opóźnieniem, ale to z powodu wzruszenia dedykacją ożywiającą najlepsze wspomnienia.

Realiści, realizm, realność. W stulecie śmierci Bolesława Prusa. Redakcja naukowa Ewa Paczoska, Bartłomiej Szleszyński, Dawid. M. Osiński. Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2013. To jest tom wprawdzie pokonferencyjny, lecz bogaty i ważny.

Ukraiński palimpsest. Oksana Zabużko w rozmowie z Izą Chruślińską. Przedmowa Adam Michnik. Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka Jeziorańskiego. Wrocław 2013. Dziękuję Izie za dobre słowo, a o wszystkim juz napisałem (zob. zapis z 21 lutego 2014 r.).

Dorota Sieroń-Galusek, Stempowski, Czapski, Miłosz. Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2013. Rzecz należycie pomyślana i napisana, a na dodatek – pięknie wydana. Dziękuję autorce, gratuluję wydawcy, pewnie jeszcze do książki wrócę.

Profesor to nie obelga. Alfabet Bronisława Geremka. Wybór, układ i opracowanie Jacek Głażewski. Słowo wstepne Henryk Samsonowicz. Universitas, Kraków 2013.  Autoportret historyka, intelektualisty, polityka wielkiej miary, szkicowany fragmentami jego pism i zmyślnymi „linkami” między nimi. Gratuluję Jackowi pomysłu i wykonania.

 

 

 

Jutro

Jackowi Kuroniowi w 80 rocznicę urodzin

Skąpany w Rosji

Andrzej Mencwel, Skąpany w Rosji, „Gazeta Wyborcza”, 8-9 lutego 2014, s. 30-31.

„Victor Serge, który pulsowanie takiej elementarnej więzi międzyludzkiej przeciwstawiał świadomie uciskowi wszechmocnego państwa, był w swej postawie rzeczywiście skrytym anarchistą. A choć zapewne nie przepowiadał sobie Ośmiu błogosławieństw, przyjmuję, że był anarchistą  ewangelicznym. Blogosławieni, którzy prześladowania cierpią dla sprawiedliwości, albowiem ich jest królestwo niebieskie”.

« Poprzednia stronaNastępna strona »