Długi książkowe

Krzysztof Lisowski, Jakiś Odys i inne pisaniny. Kraków 2022.

Odys perseweruje w tej książce, jakby ciągle płynął do swojej Itaki, której udało się dostąpić Krzysztofowi, a ja ciągle do niej tęsknię. Co to za “pisaniny”, skoro mamy w nich taką eseistyczną perłę, jak Heraklit w górach, s. 71-76.

Kasper Bajon, Gambit orangutana. Opowieść o polskich szachach. Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2022.

Czytałem chętnie o szachach i szachistach, nierzadko z zazdrością, bo gram gorzej i wiem mniej, a na podziękowanie o czytaniu chyba nie zasłużyłem…

Ryszard Stemplowski, Kancelaria Sejmu w transformacji 1990-1993. Obrazy faktów, zdarzeń, ludzi. Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2022.

Bardzo dziękuję Autorowi, wysoko cenię jego działania w tamtym czasie i jestem przekonany, że książka ta będzie służyć historykom. Pogrążony w poezji (ostatnio w Leśmianie) mam trudności w kontakcie z historią polityczną., co Ryszard, mam nadzieję, przyjmie ze zrozumieniem.

Andrzej Mencwel, Uniwersytet im. Putina, “Wolna Sobota. Magazyn Gazety Wyborczej”, sobota-niedziela, 4-5 czerwca 2022, s. 15-17.

Andrzej Mencwel, Ponad “russkij mir”, “Przegląd Polityczny”, nr 172/2022, s. 42-51.

Andrzej Mencwel, Odczytanie palimpsestu, “Przegląd Polityczny”, nr 173/2022, s. 2-13.

Za obie publikacje szczególne podziękowanie dla Wojciecha Dudy, z którym współpracuje mi się prawie już odwiecznie. Podzięka dla pomocnego zawsze Piotra Leszczyńskiego.

Andrzej Mencwel, Filozof szykuje jeżynę do nalewek, “Wolna Sobota. Magazyn Gazety Wyborczej”, sobota-niedziela, 15-16 października 2022. s. 24-25.

Świetny tytuł wynaleziono w redakcji, opiekę sprawował Jan Cywiński, polecił Adam Michnik – lepiej być nie może!

Nowości

Marianna ze Ślęków Pilotowa, My z Siedlikowa Ślęki. Wspomnienia rodzinne, Oficyna Kulawiak, Warszawa-Ostrzeszów 2022.

Już napisałem, zob. Przebój w klasyce, Zapisek z 10 lipca.

Jan Skoczyński, Poza katedrą, Wydawnictwo Naukowe Katedra, Gdańsk 2021.

Już piszę do Autora.

Paweł Majewski, Mantykora. Wczesna historia encyklopedii.

Zapowiada się bardzo ciekawie. Będę czytał.

Tomasz Stawiszyński, Ucieczka od bezradności, Znak, Kraków 2021.

Czytam od zaraz, wygląda na to, że wdam się w dyskusję…

Z podziwem

Książka Rocha Sulimy, “Powidoki codzienności. Obyczajowość Polaków na progu XXI wieku”(Iskry, Warszawa 2022), leży mi pod ręką już jakiś czas, a ja czuję się stropiony jej wagą i powagą i nieśmiało zaglądam do poszczególnych rozdziałów, powoli ogarniając całość. Autorowi, Przyjacielowi, od czasu wspólnych lat studiów i mieszkania w akademiku, których nie sposób prawie policzyć, już podziękowałem telefonicznie, ale to przecież akt elementarny wobec tego daru i daleki od nieosiągalnej wobec niego ekwiwalencji.

 Podziwiam Rocha za wierność swoim podstawowym tematom i nieprzerwaną konsekwencje w ich rozwijaniu, cieszę się, że nadaje im tak zobowiązujący wyraz, który nas przetrwa. Wiesławowi Uchańskiemu, jego wydawcy, złożyłem już wyrazy uznania, bo rzadko się teraz zdarza, żeby wydawca dzieła naukowego nadawał mu adekwatną formę edytorską. A dyskusja się jeszcze odbędzie i to zapewne niejedna! Pierwsza w siedzibie autora, czyli w Małomierzycach, gdzie mieści się Centrum Rozwiązywania Kluczowych Problemów Humanistyki, i już się na nią zapisuję!  A do gościnnego, wyśmienitego stołu Joli, sam się wpraszam!

Ewa Kosowska, Andrzej Mencwel, Tomasz Majewski, Korespondencja a parte, “Prace Kulturoznawcze”, 2021, nr 4, s. 99-114.

Z ponownym podziękowaniem dla Ewy Kosowskiej, która tę korespondencję pobudziła oraz Tomka Majewskiego, który do niej dołączył.

Andrzej Mencwel, Pierwszy malarz Gór Olbrzymich, tamże s. 113-140.

Z podzięką dla Krzysztofa Łukasiewicza, znakomitego redaktora.

Anna Łazar, Agata Sobczak, Rok Wacława Nałkowskiego (zapis spotkania z prof. Andrzejem Mencwelem w Muzeum Zofii i Wacława Nałkowskich, prowadzonego przez Annę Łazar 30 stycznia 2020 roku.

Miałem to spotkanie w dobrej pamięci, teraz potwierdzonej. Dziękuję obu Paniom, szczególnie Annie Łazar.

Andrzej Mencwel, Uniwersytet im. Putina, Gazeta Wyborcza, Wolna Sobota, 4-5 czerwca 2022, s. 15-17.

Wstępna część eseju, który w całości pt. Ponad russkij mir zostanie opublikowany w najbliższym numerze “Przeglądu Politycznego” (172/2022). Dziękuję Adamowi Michnikowi za rekomandację, a Janowi Cywińskiemu za redakcyjną opiekę.

 

 

 

Psowie, kotowie oraz inni bracia i siostry, Magazyn Gazety Wyborczej, Wolna Sobota, 2 kwietnia 2022, s. 32-33.

Laudacja promotora doktoratu honorowego Olgi Tokarczuk. Wygłoszona 23 lutego w Sali Senatu Uniwersytetu Warszawskiego Na pamiątkową edycję uniwersytecką czekamy.

A na tym kamieniu jeszcze jeden kamień, Twórczość, nr 3, 2022, s. 96-102.

Przedruk poprawiony eseju opublikowanego po raz pierwszy w “Polityce” , 1984, nr 40. Poświęcone jubileuszowi 90-lecia Wiesława Myśliwskiego.

 

 

 

Długi książkowe

Justyna Schollenberger, Stworzenia Darwina. O granicy człowiek-zwierzę. IBL, Warszawa 2020.

Bardzo już dawno temu olśniła mnie opinia Brzozowskiego, że dzieła Darwina należą do literatury, co oznaczało, że można je czytać jako utwory językowe, ale dopiero książka Justyny Schollenberger  w pełni o tym przekonuje. Nie znam światowej bibliografii “darwinologicznej”, ale w polszczyźnie jej książka jest oryginalna i odkrywcza. Winszuję, dziękuję.

 

Marcin Tomczak, Nie do przyrównania. Dawne krajobrazy gminy Kadzidło. Kadzidło 2021. Biblioteczka Kurpiowska, tom 38.

Ta książka jest niezrównana, nie przez sam tytuł, lecz przez wyjątkowe zestrojenie pietyzmu dla ziemi rzeczywiście ojczystej ze współczesną wiedzą naukową.

 

Marian Pilot, Dzikie mięso. Korporacja Ha! art, Kraków 2021.

O tym osobliwym dziełku Mariana już pisałem, a raczej cytowałem (zob. Zapiski, 11 listopada 2017).

 

Alicja Kisielewska, Antropologia telewizji. Telewizja w życiu codziennym w Polsce. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku. Białystok 2021.

Opracowanie, ośmielam się, orzec – fundamentalne. Jestem teraz odległy od tej problematyki, dlatego z książką się zapoznałem, ale jej nie przestudiowałem, na co zasługuje. Podstawy antropologii telewizji (tytuł części pierwszej) czyli przesłanki teoretyczne całego ujęcia, oparte na światowej literaturze przedmiotu, zostały tu przedstawione przejrzyście i funkcjonalnie, zaś następne interpretacje telewizyjnych tekstów kultury, po prostu ciekawie!  Jeszcze do tej problematyki wrócę, teraz dziękuję Alicji z pełnym uznaniem.

 

Andrzej Stanisław Kowalczyk, Toledo i inne przygody w Kastylii, Biblioteka “Więzi”, Warszawa bd.

Odpisałem i podziękowałem Andrzejowi zaraz po otrzymaniu tej książki. Niestety nigdy nie byłem w Toledo, za to o Cervantesie czy Lorce czytam z przejęciem.

 

Kwiatki Polskie. Antologia opowiadań. Związek Pisarzy ze Wsi. Fundacja Sąsiedzi. Białystok 2021.

Książkę tę dostałem od Mariana Pilota noworocznie, ale niestety nie rekomendował mnie on do Związku Pisarzy ze Wsi, może dlatego, że jestem przyszywany.

 

Marek Prejs, Kalwarie polskie. Perspektywa komunikacyjna. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2022.

 

Stefan Żeromski, Dzienniki. Tom 1, 1882-1883. Opracowali Zdzisław Jerzy Adamczyk, Beata Utkowska. Instytut Badań Literackich PAN, Uniwersytet Jana Kochanowskiego, bd.

 

Jan Jakub Rousseau, Rousseau sędzią Jana Jakuba. Dialogi. Z francuskiego przełożył Janusz Margański. Przekład przejrzał i poprawił oraz wstępem i przypisami opatrzył Jacek Migasiński. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2022.

Wszystko to są moje zadłużenia, które narastały miesiącami, ponieważ byłem pogrążony w pisaniach własnych, a z upływem lat podzielność uwagi maleje. Będę teraz te długi stopniowo odrabiał, a na razie zapisuję, żeby dać świadectwo.

Sól ziemi

Andrzej Mencwel, Ausweisungbefehl, “Forum Kobylińskie”, Pismo społeczno-kulturalne, nr 1/2021, s. 9-11. Fragment utworu pt. Strona ojca, przygotowywanego do wydania w 2022 roku.

Dziękuję za publikację oraz niewątpliwy zaszczyt wpisania na listę stałych współpracowników tego periodyku. “Forum Kobylińskie” ukazuje się w Kobylinie (miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, zob. odpowiednią stronę w Wikipedii), a drukowane jest w moim rodzinnym, poniekąd, Rawiczu (rodzice mieszkali tam przed wojną). Jeden egzemplarz kosztuje tylko 2 złote, co pewnie jest najniższą ceną w Polsce.

Więcej niż wydawcą i redaktorem “Forum Kobylińskiego”, bo jego wszechstronnym sprawcą, jest pan Michał Ciesielski, którego podziwiam. Tacy jak on są solą tej ziemi.

 

Pod choinką

Andrzej Mencwel, Przejrzyste okna prywatności, “Rzeczpospolita. Plus-Minus”, 24-26 grudnia 2021 roku. Wybór z 1500 numerów ‘Plusa-Minusa”.

To było na Święta, przypomnienie miłe i, jak się okazało po lekturze, całkiem dorzeczne. Napisałem ten esej w roku 2002, czyli prawie dwadzieścia lat temu i wcale się nie zestarzał. Dziękuję “Rzeczpospolitej” za przedruk i dobrą redakcję .

 

Podarki i podzięki

Jerzy Giedroyc, Stanisław Vincenz, Listy 1946-1969. Opracował, wstępem i przypisami opatrzył Rafał Habielski. Instytut Dokumentacji i Studiów nad Literaturą Polską, Oddział Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza. Association Institut Litteraire, “Kultura”, Biblioteka “Więzi” Warszawa 2021.

Stanisław Vincenz był, jak się okazuje, jednym  z najważniejszych partnerów Jerzego Giedroycia, a korespondencję z nim można śmiało zestawiać z tą, jaka Redaktora łączyła z Miłoszem, Gombrowiczem czy Stempowskim. Niestety sam już nie zdołam tego uczynić, ale może opinia ta okaże się zachętą. Opracowanie pożyteczne, edycja wzorowa. Pawłowi Kądzieli podziękowałem wcześniej za ten cenny podarunek.

 

Michał Masłowski, Mity i symbole polityczne Europy Środkowo-Wschodniej. Studium Europy Wschodniej UW, Warszawa 2012. Podstawą tej książki, jak wyjaśnia jej autor, jest francuskie opracowanie zbiorowe Mythes et symboles politiques en Europe Centrale zredagowane przez Chantal Delsol, Michała Masłowskiego i Joannę Nowicki, a wydane dwukrotnie w Paryżu, w latach 2002 i 2015.

Jako uczestnik tamtego opracowania oraz czytelnik tej książki potwierdzam, że jest ona samodzielnym dziełem autorskim. Powinna służyć jako podręcznik akademicki na różnych humanistycznych studiach uniwersyteckich. Michałowi mogłem podziękować osobiście, kiedy mi książkę podarował i wzruszająco dedykował.

Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi. Tom 3. Redakcja naukowa Maria Halamska, Monika Stanny, Jerzy Wilkin. Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa 2021.

To jest ostatni wolumin fundamentalnego, zbiorowego opracowania, bez znajomości którego, nie należy wypowiadać się o polskiej wsi, bardziej generalnie – o problematyce wiejskiej. Ale na wsi, podobnie jak na pogodzie zna się u nas każdy, więc głupstw się jeszcze nasłuchamy.

Wiedza w tych dziełach zawarta powinna jednak działać i trzeba się do tego przyczyniać. Jeszcze raz winszuję i dziękuję. 

 

 

Next Page »